درخواست استودیو جیبلی از OpenAI برای توقف استفاده از آثارش در آموزش هوش مصنوعی
به گزارش وبسایت اویم شاهانه، انجمن توزیع محتوای برونمرزی ژاپن (CODA) که نماینده بزرگترین ناشران و استودیوهای خلاق این کشور از جمله استودیو جیبلی است، از OpenAI خواسته تا از استفاده بدون مجوز از آثار دارای حق نشر در آموزش مدلهای خود خودداری کند.
CODA در نامهای رسمی خطاب به OpenAI، مخالفت شدید خود را با استفاده از آثار دارای حق نشر در فرایند آموزش مدلهای این شرکت اعلام کرده است. این انجمن از OpenAI خواسته شده که از بهرهگیری از هرگونه اثر متعلق به اعضای CODA بدون مجوز رسمی خودداری کند. اعضای این انجمن شامل ناشران و استودیوهای بزرگی مانند استودیو جیبلی هستند که با فیلمهای ماندگاری چون «شهر اشباح»، «همسایهام توتورو» و «شاهزاده مونونوکه» شناخته میشود.
CODA هشدار داده است که ابزارهای تولید تصویر و ویدیو در محصولات OpenAI امکان خلق آثار مشتقشدهای را فراهم کردهاند که بهطور خطرناکی شبیه آثار اصلی هستند. این نهاد اعتقاد دارد که این روند نهتنها کنترل خلاقانه را از هنرمندان میگیرد بلکه میتواند به بازتولید گسترده و بدون مجوز آثار هنری منجر شود و حقوق سازندگان اصلی را نقض کند.
سبک بصری منحصربهفرد استودیو جیبلی در سالهای اخیر به یکی از محبوبترین اهداف تقلید توسط مدلهای تولید تصویر هوش مصنوعی تبدیل شده است. از زمان اضافه شدن قابلیت تولید تصویر در ChatGPT، بسیاری از کاربران تصاویر شخصی خود را به نسخههای «سبک جیبلی» تبدیل کردهاند. حتی سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI نیز تصویر پروفایل خود را در شبکه اجتماعی X به تصویری با حالوهوای آثار جیبلی تغییر داد.
این روند نگرانی جدی هنرمندان ژاپنی را برانگیخته است که چنین تولیداتی را نوعی بازتولید غیرمجاز و سوءاستفاده از تلاش خلاقانه طراحان میدانند. این نگرانیها با معرفی ابزار تولید ویدیو «سورا» شدت گرفته است؛ ابزاری که کاربران میتوانند با وارد کردن دستور متنی، ویدیوهایی کوتاه و واقعگرایانه خلق کنند که سبک هنرمندان خاصی را تقلید میکند.
OpenAI سالهاست به دلیل استفاده از آثار دارای حق نشر در آموزش مدلهای خود در معرض انتقاد قرار دارد. این شرکت مدلهای زبانی و تصویری خود را بر پایه حجم عظیمی از دادههای اینترنتی آموزش میدهد که شامل کتابها، آثار هنری، موسیقی و ویدیوهای دارای حق نشر است. این رویکرد باعث شکلگیری پروندههای متعدد حقوقی در کشورهای مختلف شده است.
CODA هشدار داده است که این روش باعث میشود مدلهای هوش مصنوعی خروجیهایی تولید کنند که شباهت زیادی به آثار اصلی دارند و عملاً محتوایی مشتقشده و بدون مجوز در اختیار کاربران قرار دهند. این سازمان تأکید کرده که چنین عملی برخلاف قوانین کپیرایت ژاپن است که برای استفاده از آثار محافظتشده، مجوز صریح الزامی میداند.
این اختلاف صرفاً جنبه حقوقی ندارد بلکه از نظر فرهنگی نیز بحثبرانگیز است. بسیاری از هنرمندان ژاپنی استفاده از سبکهایشان در تولیدات هوش مصنوعی را بیاحترامی به خلاقیت انسانی میدانند. هایائو میازاکی، کارگردان افسانهای جیبلی، پیشتر مخالفت صریح خود را با استفاده از هوش مصنوعی در هنر ابراز کرده بود.
اگر OpenAI به خواسته CODA بیتوجهی کند، استودیوهای ژاپنی ممکن است اقدامات قانونی علیه این شرکت را آغاز کنند. این شکایتها میتواند به پروندههای مشابهی که پیشتر در آمریکا و اروپا از سوی نویسندگان و رسانهها مطرح شدهاند افزوده شود. در صورت صدور رأی دادگاههای ژاپن مبنی بر اینکه آموزش مدلها با آثار دارای حق نشر مصداق نقض قانون است، شرکتهای هوش مصنوعی ناچار خواهند شد برای استفاده از دادههای فرهنگی و هنری مجوز رسمی بگیرند یا دادههای خود را محدود کنند.
جنجال اخیر میان استودیو جیبلی، CODA و OpenAI نمونهای از رویارویی گستردهتر میان صنایع فرهنگی سنتی و فناوریهای مولد است. ابزارهایی مانند ChatG
