تغییر نام سفال به سرامیک در انجمن: ماجرا چیست و زبان بصری سرامیک کدام است؟

به گزارش وبسایت اویم شاهانه به نقل از خبرنگار مهر، نمایشگاه سالانه انجمن هنرمندان سرامیک ایران از روز جمعه، ۱۱ مهر، در فرهنگسرای نیاوران آغاز به کار کرد. این نمایشگاه با عنوان

سازگاری؛ از قابلیت تا تسلیم

تا ۲۵ مهر ادامه دارد و در آن ۷۷ اثر سرامیک از ۷۴ هنرمند به نمایش گذاشته شده است.

در فراخوان اولیه این رویداد، ۲۱۲ هنرمند با ۳۲۴ اثر شرکت کردند. فرآیند داوری و انتخاب آثار در دو مرحله صورت گرفت؛ در مرحله نخست، ۱۰۲ اثر بر اساس تصاویر ارسالی انتخاب شدند و در مرحله دوم، با بررسی اصل آثار، ۷۴ اثر برای نمایشگاه نهایی برگزیده شد. مسئولیت‌های این نمایشگاه بر عهده هیربد همت‌آزاد (دبیر نمایشگاه)، ارغوان جابری (دبیر اجرایی) و هیئت داورانی متشکل از مرضیه تقی‌خانی، نگین خدادادی، دنیا رحیمی، علی اعتبار و علی زمانی بوده است.

هیربد همت آزاد، رئیس هیئت مدیره انجمن هنرمندان سرامیک ایران، در گفتگو با اویم شاهانه درباره این نمایشگاه گفت که این رویداد سالانه برای اعضای انجمن برگزار می‌شود. او هدف اصلی را ایجاد فضایی برای هنرمندان جوان جهت نمایش استعدادها و توانایی‌هایشان دانست تا ارتباطی میان قابلیت‌های هنرمندان و ظرفیت‌های هنر سرامیک ایجاد شود. وی افزود که خوشبختانه این نمایشگاه در چند سال اخیر به صورت مستمر برگزار شده است.

همت آزاد در مورد عنوان نمایشگاه توضیح داد که پس از برگزاری دوره قبل با عنوان «شکل‌پذیری»، امسال عنوان «سازگاری» انتخاب شده است. به گفته او، «سازگاری» مفهومی گسترده در هنر و همچنین در حوزه‌های اجتماعی، روانشناسی و جامعه‌شناسی دارد و هنرمندان شرکت‌کننده از این موضوع برای بیان ایده‌ها و دغدغه‌های خود استفاده کرده‌اند.

رئیس هیئت مدیره انجمن هنرمندان سرامیک در پاسخ به پرسشی درباره ارتباط میان‌رشته‌ای سرامیک و مجسمه‌سازی، به دشواری مرزبندی میان هنرها در دنیای امروز اشاره کرد. او با تأکید بر سابقه هشت هزار ساله هنر سرامیک در ایران، آن را «هنر مادر» در فرهنگ این سرزمین خواند و گفت: «بسیاری از هنرها مانند خوشنویسی، معماری، مجسمه‌سازی و نقاشی بر پایه زبان بصری سرامیک شکل گرفته‌اند.» وی افزود در دوره اسلامی، پس از کاربرد گسترده فلز و سنگ در ایران باستان، سرامیک به ماده‌ای اصلی برای نقاشی، خطاطی و حتی مجسمه‌سازی تبدیل شد.

او ادامه داد که سرامیک طیف وسیعی از تکنیک‌ها با جلوه‌های منحصربه‌فرد را در بر می‌گیرد و مخاطب ایرانی به دلیل پیشینه هشت هزار ساله این هنر، زبان بصری آن را به صورت ذاتی درک می‌کند. همت آزاد هویت «سرامیکی» را یکی از ویژگی‌های این هنر دانست و تأکید کرد که تفاوت یک اثر سرامیکی با اثری از جنس دیگر، آن را از یک ماده اولیه به یک رسانه هنری مستقل تبدیل می‌کند. به گفته وی، این جایگاه در سطح جهانی نیز پذیرفته شده و انجمن بین‌المللی سرامیک، که در سال ۱۹۵۲ تأسیس شده، آن را به عنوان یک رسانه منحصربه‌فرد به رسمیت می‌شناسد.

وی همچنین از حمایت معنوی انجمن بین‌المللی سرامیک از نمایشگاه «سازگاری» خبر داد و گفت: «پس از رایزنی و ارائه مستندات، این انجمن کیفیت نمایشگاه ما را تأیید کرد و مفتخر بودیم که لوگوی آن را در پوستر رویداد استفاده کنیم.»

همت آزاد در خصوص نوآوری در آثار سرامیک به دو جنبه اشاره کرد. نخست، دنیای گسترده تکنیک‌های سرامیک که افزایش دانش فنی در آن به بیان بهتر ایده‌ها کمک می‌کند و این نوآوری با رویکردهای نوین هنر در جهان هماهنگ است. دوم، تغییر دغدغه‌های هنرمندان که تحت تأثیر شرایط روز مانند مسائل اقتصادی و اجتماعی، زاویه نگاه و ایده‌های آنان را شکل می‌دهد.

او درباره تغییر نام انجمن از «انجمن هنرمندان سفالگر» به «انجمن هنرمندان سرامیک» نیز توضیح داد. وی «سرامیک» را واژه‌ای جامع‌تر دانست که توسط فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز برای همه انواع کار با گل تأیید شده است. به گفته او، سفال تنها یکی از گونه‌های سرامیک، در کنار ارتن‌ور، استون‌ور، چینی و پرسلن است و به طور مشخص به آثاری گفته می‌شود که با گل قرمز حاوی اکسید آهن ساخته می‌شوند.

همت آزاد در پایان برای توضیح بیشتر این تفاوت گفت: «سرامیک مانند واژه اتومبیل است که گونه‌های مختلفی مثل بنز، بی‌ام‌و یا پراید را شامل می‌شود و سفال تنها یکی از این گونه‌هاست.»

منبع: خبرنگار مهر