افزایش جمعیت سالمندان در ایران، تهدید یا پتانسیل؟
به گزارش وبسایت اویم شاهانه به نقل از خبرگزاری مهر، محسن شتی، که عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی ایران است و در حوزه علوم رفتاری مرکز تحقیقات سلامت روان سالمندان فعالیت میکند، ابعاد گوناگون سالمندی و چالشهای جمعیتی ایران را بررسی کرد. او با اشاره به رشد سریع جمعیت سالمند در کشور، تأکید کرد که جامعه و مسئولین باید دیدگاه خود را نسبت به این موضوع تغییر دهند.
شتی ابتدا به تفاوت میان سالمندی فردی و سالمندی جمعیتی پرداخت. او توضیح داد که سالمندی فردی یعنی رسیدن شخص به یک سن مشخص که در بعضی کشورها ۶۰ سال و در برخی دیگر ۶۵ سال است. وی این امر را نه تنها منفی ندانست، بلکه آن را دستاوردی مهم خواند، زیرا نشانگر بالا رفتن امید به زندگی و بهتر شدن وضعیت سلامت و بهداشت در جامعه است.
او در رادیو گفتوگو بیان کرد که امید به زندگی در ایران طی دهههای گذشته از ۵۰ سال به ۷۵ تا ۸۰ سال افزایش یافته است. این پیشرفت، نشاندهنده توسعه چشمگیر در بخش سلامت است. با این حال، شتی افزود که سالمندی جمعیتی نگرانکننده است؛ یعنی وقتی که درصد سالمندان در مقایسه با کل جمعیت جامعه رو به افزایش میرود.
این کارشناس علوم رفتاری به آمارها اشاره کرد و گفت: هماکنون حدود ۱۰ درصد از جمعیت ایران را افراد سالمند تشکیل میدهند. اما پیشبینی میشود تا سال ۱۴۳۰ خورشیدی، این نسبت به ۳۰ درصد برسد. چنین رشد سریعی، چالشهای گستردهای برای جامعه ایجاد خواهد کرد. زیرا جمعیت سالمند به طور معمول به خدمات بیشتری نیاز دارد و از سوی دیگر، تعداد نیروی کار جوان در جامعه کاهش مییابد.
شتی بر ضرورت تغییر دیدگاه به سالمندی تأکید کرد. او خاطرنشان کرد که نباید سالمندی را معادل بیماری و ناتوانی دانست. یک سالمند میتواند عمری طولانی و با کیفیت داشته باشد و حتی در خانواده و جامعه نقشی فعال و اثرگذار ایفا کند. او افزود که باید سالمندان را گنجینهای از تجربه و دانش به شمار آورد، نه یک بار بر دوش جامعه.
او همچنین به وظیفه مسئولین در این زمینه اشاره کرد و گفت: مسئولان باید اولویتهای خود را بازنگری کنند. مبحث سالمندی و سالخوردگی جمعیت باید در رأس برنامهها باشد. به گفته او، برنامهریزیهای دقیق و جامع در زمینههایی مانند بهداشت، درمان، زیرساختهای شهری و فرهنگسازی ضروری است.
این عضو هیئتعلمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در ادامه به اهمیت حضور سالمندان در فعالیتهای اجتماعی پرداخت. او بیان کرد که سالمندان باید در فرآیندهای تصمیمگیری و برنامهریزی مشارکت کنند. ما باید از نیازها و خواستههای آنها جویا شویم. به عقیده او، سالمندان باید قادر باشند نظرات خود را به گوش مسئولین و عموم برسانند.
شتی در پایان، بر ضرورت اقدام فوری تأکید کرد و گفت: فرصت زیادی باقی نمانده است. اگر هماکنون دست به کار نشویم، در آینده با مشکلات بزرگتری روبرو خواهیم شد. او تصریح کرد که سالمندی میتواند فرصتی مهم برای جامعه باشد، به شرطی که با برنامهریزی صحیح و رویکردی مثبت، از این امکان بهرهبرداری کنیم.
منبع: خبرگزاری مهر
