**آغاز به کار طرح ملی تربیت ۱۰۰ مدیر بینالمللی در راستای نوآوری آتی ایران**
به گزارش وبسایت اویم شاهانه به نقل از خبرگزاری صدا و سیما، طرحی جدید با تمرکز بر سرمایهگذاری هوشمندانه بر سرمایه انسانی نخبه و مدیران توانمند، از مهمترین گامها در مسیر توسعه مدیریت فناوری کشور است.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در مراسم آغاز این طرح توضیح داد که این دوره با هدف پرورش نسل جدید مدیران برای آینده زیستبوم نوآوری کشور برنامهریزی شده است. وی افزود، این تجربیات آغازی برای مسیری حیاتی در حوزه فناوری و نوآوری کشور خواهد بود.
محمدنبی شهیکی تاش درباره سرفصلهای این دوره اشاره کرد که آشنایی با حکمرانی فناوری در کشور یکی از محورهای اصلی این دوره ششماهه است. او بیان کرد در این زمینه بازیگران مختلفی وجود دارند که مکمل یکدیگر بوده و ظرفیتهای ارزشمندی را به وجود آوردهاند.
وی همچنین آشنایی با فرصتها و ظرفیتهای قانون جهش تولید دانشبنیان را از موضوعات کلیدی این دوره برشمرد. به گفته او، این قانون فرصت جدیدی برای توسعه زیستبوم نوآوری کشور ایجاد کرده است. شناخت مدلهای مورد استفاده ذینفعان توسعه اکوسیستم به درک عمیقتر روابط و روند توسعه فناوری کمک میکند.
لزوم طراحی مدلهای متنوع برای توسعه پارکهای فناوری
شهیکی تاش تأکید کرد که یک الگوی یکسان برای توسعه پارکهای فناوری قابل تصور نیست. او اظهار داشت: هر پارک شرایط خاص خود را دارد. با این حال، اگر پارک را یک راهبرد توسعه منطقهای در حوزه فناوری و دانشبنیان بدانیم، باید مدلهای منعطفی طراحی شود که در ساختار هر استان و منطقه جغرافیایی کارآمد باشد.
او اضافه کرد که طرح کسبوکار پارک دانشگاهی با پارکهای منطقهای، دستگاهی و تخصصی تفاوت زیادی دارد. وی نکته مهم برای مدیران آینده را این دانست که نمیتوان الگوی واحدی برای روند شکلگیری پارکها تعریف کرد.
پارکهای فناوری؛ ترجمان کسبوکار فناورانه
معاون فناوری وزیر علوم توضیح داد که پارکهای فناوری، نمایانگر کسبوکارهای فناورانه هستند. وی افزود: هدف اصلی ما توسعه همین کسبوکارها است. در کنار پارکها، نهادهایی مانند مراکز رشد، شتابدهندهها، کارخانههای نوآوری و نهادهای گوناگون تأمین مالی به وجود آمدهاند. هر یک از این زیرنهادها در رساندن ایدههای نوآورانه به بازار نقش دارند.
وی با اشاره به “تئوری درآمد متوسط” بیان کرد: تحقیقات نشان میدهد کشورهایی که در فناوریهای عمیق سرمایهگذاری کردهاند، موفق شدهاند از وضعیت درآمد متوسط عبور کنند. آنها توانستهاند از طریق فناوری، ثروت و ارزش افزوده ایجاد کرده و پیشران توسعه فناوری باشند.
وضعیت موجود پارکهای فناوری زیر نظر وزارت علوم
شهیکی تاش سپس وضعیت کنونی پارکهای فناوری تحت نظارت وزارت علوم را شرح داد و گفت: هماکنون ۵۹ پارک فناوری، ۲۹۵ مرکز رشد و ۴۰ صندوق پژوهش و فناوری فعال هستند. این صندوقها سهامدارانی از دانشگاه، پارکها و بخش خصوصی دارند. همچنین بازارهای منطقهای نیز زیرمجموعه پارکها فعالند.
وی خروجی این نهادهای فناوری را ۱۴ هزار و ۶۹۶ واحد فناور و دانشبنیان و ۱۶۱ هزار شغل ایجاد شده اعلام کرد. او اظهار داشت: به نظر میرسد از نظر تعداد به وضعیت خوبی رسیدهایم، اما نکته مهمتر، افزایش کیفیت هر یک از بخشهای این زنجیره توسعه فناوری است.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم با اشاره به پراکندگی جغرافیایی مراکز فناوری گفت: تراکم مناسبی از واحدهای فناور و نهادهای تأثیرگذار در زنجیره توسعه فناوری در کشور به وجود آمده است. این تراکم میتواند در زنجیره توسعه فناوری نقشآفرینی مؤثری داشته باشد.
ارتباط سیستماتیک بین پارکهای فناوری، دانشگاه و صنعت
او بیان کرد که بیشترین خروجی و ارتباط در زمینه اسپینآفهای دانشگاهی و اساتید فعال در پارکهای دانشگاهی بوده است. وی گفت: کشور دارای ۱۸ پارک علم و فناوری دانشگاهی است که باید تقویت شوند. دلیل آن این است که دانشگاهها منبع اصلی استعداد و تحول در حوزه دانشبنیان هستند.
شهیکی تاش نگرانی خود را درباره ارتباط منظم میان پارکهای فناوری، دانشگاه و صنعت ابراز کرد. او توضیح داد: گاهی اوقات یک پارک فناوری درون دانشگاه، به بخش جداگانهای از دانشگاه تبدیل میشود. یا یک پارک استانی نمیتواند ارتباط مؤثری با دانشگاهها برقرار کند.
او اضافه کرد که رئیس یک پارک برای عملکرد مؤثر باید مدلهای نوآورانه و متنوعی طراحی کند. این مدلها باید ارتباط میان دانشگاه، به عنوان منبع نوآوری و فناوری، را با پارک فناوری برقرار سازند.
معاون وزیر علوم به مدلهای گوناگونی از جمله “دستیار فناور”، “پسادکترای فناوری”، “گرنت فناوری”، “طرح نوآفرین صنعتساز”، “پروژه کواپ صنعتی” و “سرباز فناور” اشاره کرد. او گفت: موفقیت این مدلها به مهارت مدیریتی در طراحی و ایجاد ارتباطات دقیق وابسته است. پارکهایی که تنها به سیاستهای ملی متکی نبوده و ابتکار عمل داخلی داشتهاند، عملکرد بهتری نشان دادهاند.
او افزود: پروژه کوآپ صنعتی میتواند در هدایت استعدادهای دانشگاهی و نوآوری مؤثر باشد. مدیران پارکها میتوانند بر اساس آن، بستهها و برنامههایی را برای پارکهای خود طراحی کنند.
ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانشبنیان؛ پنجره فرصت طلایی
شهیکی تاش بند ت ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانشبنیان را فرصتی طلایی برای اکوسیستم نوآوری نامید. وی گفت: این ماده قادر است شرایط را دگرگون کرده و فعالان بزرگ صنعت را وارد حوزه توسعه نوآوری کند. با پیگیری و اجرای صحیح این ماده، ساختار سنتی صنایع متحول شده و رشد قابل توجهی در پارکها ایجاد خواهد شد.
او حیات اقتصادی و توسعه نوآوری پارکها را بسیار وابسته به ظرفیتهای مالی ناشی از این قانون دانست. وی تأکید کرد: مدیران پارکها باید بتوانند هوشمندانه ظرفیتهای مواد ۱۱ و ۱۳ این قانون را عملیاتی سازند.
لزوم تخصصیسازی و ویژندسازی پارکها در حوزههای خاص
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم به تحولات سریع فناوری، به ویژه در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، اشاره کرد. او گفت: هر پارک باید بر اساس سرمایه انسانی، ظرفیتهای دانشگاهی و تمایلات داخلی خود، مدل ویژهای را توسعه دهد. هر پارک لازم است حداقل یک حوزه را برای برندسازی در برنامه ۱۰ ساله خود انتخاب کند. او افزود نمیتوان در تمامی حوزهها خوشههای تخصصی کسبوکار نوآورانه ایجاد کرد.
تأمین منابع مالی نوآورانه
شهیکی تاش بر اهمیت تأمین منابع مالی نوآورانه برای پارکها تأکید کرد. او اظهار داشت: نهادهای مالی از جمله صندوقهای پژوهش و فناوری، شتابدهندهها، و صندوقهای خطرپذیر و جسورانه، هر کدام نقش مهمی در این اکوسیستم ایفا میکنند.
او اضافه کرد: رئیس پارک باید شناخت کاملی از ادبیات تأمین مالی و فضای استارتاپی داشته باشد. این شناخت به او کمک میکند تا بستههای حمایتی حرفهای برای مراحل مختلف رشد کسبوکار، از آغاز تا توسعه گسترده، طراحی کند.
معاون وزیر علوم توسعه زیرساختها را نیز نیازمند تأمین مالی نوآورانه و استفاده از مدلهای مشارکت عمومی-خصوصی دانست. او گفت: باید عزم جدی برای جذب سرمایه خصوصی در پارکهای فناوری وجود داشته باشد. مدیر پارک نیز لازم است اطلاعات کافی در مورد مدلهای مشارکت عمومی-خصوصی داشته باشد.
سرمایهگذاری؛ اکسیژن توسعه نوآوری
وی از شروع پروژه “اطلس سرمایهگذاری” به عنوان یکی از اولویتهای جدید خبر داد. او گفت: این اطلس به پارکهایی که مفهوم سرمایهگذاری را به خوبی درک کردهاند، کمک میکند تا رویکرد جدیدی در فعالیتهای خود در پیش گیرند. سرمایه، عامل حیاتی توسعه نوآوری است و پارکها باید برای رشد شرکتها، حضوری جدی در این زمینه داشته باشند.
توانمندسازی نیروی انسانی در زیستبوم نوآوری
شهیکی تاش بر ضرورت توجه جدی به توانمندسازی نیروی انسانی در پارکها و مراکز رشد تأکید کرد. او خاطرنشان ساخت: باید فرصتهای داخلی و بینالمللی برای پیشرفت نیروهای انسانی فراهم شود. با اینکه وزارتخانه پروژههایی را شروع کرده است، مدیران پارکها نیز باید دارای ابتکار عمل باشند.
وی با اشاره به ارزیابی ظرفیت جذب نیروی انسانی در واحدهای فناور پارکهای پیشرو جهان گفت: بر اساس آمار سال ۲۰۲۴، میزان جذب نیروی انسانی در حوزه هوش مصنوعی حدود ۸۶ درصد و در حوزه رباتیک ۵۸ درصد رشد داشته است. این آمار نشان میدهد که نیروی انسانی مورد نیاز آینده پارکها در چه بخشهایی خواهد بود و تأیید میکند که ساختار مشاغل در حال تغییرات بنیادین است.
الگوهای حداقلی برای تقویت ارتباط دانشگاه و پارک
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم از اجرای پروژههایی برای ایجاد اکوسیستمهای فناوری در دانشگاهها خبر داد. او گفت: این الگوها به تقویت ارتباط میان دانشگاه، پارک دانشگاهی و مرکز رشد کمک خواهند کرد.
او از برنامهریزی برای تشکیل خوشههای نوآوری تخصصی در بخشهایی مانند ساخت ماشینآلات و تجهیزات اطلاع داد. وی افزود: ایجاد کنسرسیوم میان فعالان این حوزه در پارکهای فناوری کشور، با وجود دشواری، میتواند به ارتباطات کسبوکار به کسبوکار (B2B) و تشکیل زنجیره ارزش میان شرکتها کمک کند.
شهیکی تاش با اشاره به ضرورت حضور در زنجیره ارزش بینالمللی، از آغاز پروژهای برای ایجاد همکاری میان سه دانشگاه و چهار نهاد داخلی خبر داد. او گفت: این پروژه در مراحل اولیه خود قرار دارد و با چالشهای زیادی برای تحقق روبرو است، اما اقدامات ابتدایی آن آغاز شده است.
جنس مدیریت در پارکهای فناوری متفاوت است
وی در پایان مباحث خود تأکید کرد که نوع مدیریت در پارکهای فناوری با ساختارهای معمول تفاوت اساسی دارد. او اظهار داشت: مهارتهای فنی و راهبردی مورد نیاز برای مدیر پارک خاص است. مدیر پارک باید درک صحیحی از فضای کسبوکار داشته و ارتباط مؤثری با تصمیمگیران اقتصادی و فناورانه برقرار سازد. پارک به عنوان یک سازمان تجاریسازی فناوری، مدیران را ملزم میکند که خود را در فضایی متفاوت ببینند.
وی هنر مدیریتی در پارک را در جذب هوشمندانه سرمایههای خصوصی و طراحی یک زیستبوم کارآمد دانست. او افزود: طراحی زیستبوم کاری پیچیده است و تنها با وجود نهادها و زیرساختها به دست نمیآید. یکی از مهمترین عوامل پنهان در این زمینه، “فرهنگ کارآفرینی نوآورانه” است.
معاون فناوری و نوآوری وزارت علوم، هدف اصلی این دوره را تربیت نسل جدیدی از مدیران آینده پارکهای فناوری اعلام کرد. او ابراز امیدواری کرد که این دوره به نتایج مطلوبی برسد و نیروهای انسانی خلاق و نوآوری پرورش یابند که در توسعه و تقویت این زیستبوم نقش مؤثری ایفا کنند.
منبع: خبرگزاری صدا و سیما
